नेपालका ३१ हिमाल आरोहण गर्न ७० देशका ७८८ आरोहीले लिए अनुमति

काठमाडौं । सन् २०२६ को शरद् ऋतुका लागि नेपालका विभिन्न हिमाल आरोहण गर्न विश्वका ७० देशबाट आएका ७८८ जना आरोहीले अनुमति लिएका छन्। पर्यटन विभागका अनुसार यसपटक ९१ वटा टोलीमा आबद्ध आरोहीहरूले देशका ३१ हिमालका लागि आरोहण अनुमति प्राप्त गरेका हुन्।

आरोहण अनुमति लिनेमा ५८२ पुरुष र २०६ महिला रहेका छन्। हिमाल आरोहणका लागि विदेशी तथा नेपाली आरोहीको सहभागिता बढेसँगै पर्वतीय पर्यटनमा नेपालको आकर्षण निरन्तर रहेको देखिएको छ। आरोहण अनुमति शुल्कबापत सरकारले यस सिजनमा १६ लाख २७ हजार ६५९ अमेरिकी डलर, अर्थात् नेपाली रुपैयाँमा करिब २४ करोड ७२ लाख ७ हजार ६०१ रुपैयाँ रोयल्टी संकलन गरेको पर्यटन विभागले जनाएको छ।

यस वर्षको शरद् आरोहण सिजनमा आरोहीहरूको सबैभन्दा ठूलो आकर्षण मनास्लु हिमाल बनेको छ। समुद्री सतहबाट ८ हजार १६३ मिटर उचाइमा रहेको मनास्लु विश्वका अग्ला हिमालमध्ये एक हो। विभागका अनुसार मनास्लु आरोहणका लागि मात्रै ४३ टोलीका ५०० जना ले अनुमति लिएका छन्।

मनास्लुबाट सरकारले ठूलो मात्रामा रोयल्टीसमेत प्राप्त गरेको छ। विभागका अनुसार यस हिमालका लागि जारी गरिएको आरोहण अनुमतिबाट मात्रै २२ करोड ५८ लाख ५७ हजार १८९ रुपैयाँ रोयल्टी संकलन भएको छ। कुल आरोहीको ठूलो हिस्सा मनास्लुतर्फ केन्द्रित भएकाले यस सिजनको पर्वतीय पर्यटनमा यसको विशेष प्रभाव देखिएको छ।

मनास्लुपछि अन्य अग्ला तथा चुनौतीपूर्ण हिमालहरूमा पनि आरोहीहरूको चासो देखिएको छ। धौलागिरि–१ आरोहणका लागि यसपटक पाँच टोलीका ३६ जना ले अनुमति लिएका छन्। उनीहरूबाट सरकारले ८२ लाख ४२ हजार ५० रुपैयाँ रोयल्टी प्राप्त गरेको छ।

त्यसैगरी, हिम्लुङ हिमाल चढ्न तीन वटा टोलीका ३४ जना आरोहीले अनुमति लिएका छन्। हिम्लुङबाट सरकारले २० लाख ८७ हजार ८०० रुपैयाँ रोयल्टी संकलन गरेको छ। त्यस्तै, आमादब्लम हिमाल का लागि दुई टोलीका १९ जनाले आरोहण अनुमति पाएका छन्। आमादब्लमबाट मात्रै २९ लाख १२ हजार रुपैयाँ राजस्व प्राप्त भएको विभागको तथ्यांकमा उल्लेख छ।

शरद् ऋतुमा आरोहीहरूले रोजेका हिमाल मनास्लु, धौलागिरि, हिम्लुङ र आमादब्लममा मात्र सीमित छैनन्। पर्यटन विभागले विभिन्न हिमालका लागि पनि आरोहण अनुमति जारी गरेको छ। यसमा पुथा हिउँचुली, डाङ्गा हिउँचुली, बरुणत्से, मकालु, गङ्गापूर्णा पश्चिम, थोरोङ पिक, नोर्बु खाङ, अन्नपूर्ण–४, चाम्लाङ र लमजुङ लगायतका हिमाल रहेका छन्।

त्यस्तै, पुमोरी, सारिबुङ, थापा पिक, पोखर खाङ, अर्दाङ र पेरी लगायतका हिमालका लागि पनि आरोहण अनुमति दिइएको छ। विभिन्न उचाइ र भौगोलिक अवस्थिति भएका हिमालमा आरोहणका लागि अनुमति जारी हुनुले नेपालमा पर्वतारोहणका लागि रहेको विविधता र सम्भावनालाई समेत देखाउँछ।

आरोहीहरूको देशगत सहभागितालाई हेर्दा चीनबाट सबैभन्दा धेरै ११८ जना ले आरोहण अनुमति लिएका छन्। त्यसपछि रुसका ६५, फ्रान्सका ६०, अमेरिकाका ५२ र बेलायतका ४५ जना आरोही रहेका छन्। यसले नेपालका हिमालप्रति एसियाली तथा युरोपेली मुलुकका आरोहीहरूको चासो उल्लेखनीय रहेको देखाउँछ।

यसैगरी, पोल्याण्डका २५ र जापानका २५ जना ले अनुमति लिएका छन्। इटलीका २३ तथा नेपालका पनि २३ जना आरोहीले यस सिजनका लागि अनुमति प्राप्त गरेका छन्। भारतबाट १८ जना आरोहीले अनुमति लिएका छन् भने स्वीजरल्याण्ड र स्पेनबाट १६–१६ जना ले हिमाल आरोहणका लागि अनुमति लिएका छन्।

नेपालको पर्वतीय पर्यटनमा विदेशी आरोहीको सहभागिता महत्वपूर्ण आर्थिक स्रोतका रूपमा समेत रहेको छ। आरोहण अनुमति शुल्कबाट सरकारलाई प्रत्यक्ष राजस्व प्राप्त हुनुका साथै आरोहीहरूको नेपाल बसाइका क्रममा होटल, यातायात, गाइड, भरिया, पर्वतारोहण सामग्री तथा अन्य पर्यटन सेवामा पनि आर्थिक गतिविधि बढ्ने गर्छ।

हिमाल आरोहणसँग जोडिएको पर्यटनले हिमाली तथा दुर्गम क्षेत्रका स्थानीय समुदायलाई समेत रोजगारी र आयआर्जनको अवसर प्रदान गर्दै आएको छ। आरोहण टोलीसँग जाने नेपाली गाइड, उच्च हिमाली क्षेत्रमा काम गर्ने सहयोगी तथा अन्य पर्यटन व्यवसायमा संलग्न जनशक्तिले यसबाट प्रत्यक्ष तथा अप्रत्यक्ष रूपमा लाभ लिने गरेका छन्।

शरद् ऋतु नेपालमा हिमाल आरोहणका लागि महत्वपूर्ण समयमध्ये एक हो। यस अवधिमा मौसम तुलनात्मक रूपमा अनुकूल हुने भएकाले विश्वका विभिन्न मुलुकबाट आरोहीहरू नेपाल आउने गर्छन्। विशेषगरी मनास्लुजस्ता उच्च हिमालमा आरोहणका लागि हरेक वर्ष विदेशी पर्वतारोहीको उल्लेखनीय चासो देखिँदै आएको छ।

यस वर्ष ७० देशका आरोही नेपालका ३१ हिमालमा आरोहणका लागि सहभागी हुनुले नेपालको पर्वतीय पर्यटनप्रतिको अन्तर्राष्ट्रिय आकर्षण कायम रहेको संकेत गरेको पर्यटन विभागको तथ्यांकले देखाउँछ। महिला आरोहीको सहभागितासमेत उल्लेखनीय रहेकाले पर्वतारोहणमा लैङ्गिक सहभागिता विस्तार भइरहेको देखिन्छ।

आरोहण अनुमति प्राप्त गर्नेको संख्या, विभिन्न मुलुकबाट आएको सहभागिता र संकलित रोयल्टीलाई हेर्दा सन् २०२६ को शरद् आरोहण सिजन नेपालको पर्यटन क्षेत्रका लागि महत्वपूर्ण बनेको छ। हिमाल आरोहणमार्फत सरकारलाई राजस्व प्राप्त हुनुका साथै पर्यटन व्यवसाय, स्थानीय रोजगारी र समग्र पर्वतीय अर्थतन्त्रमा समेत सकारात्मक प्रभाव पर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

पर्यटन विभागका अनुसार विभिन्न देशबाट आएका आरोहीको सहभागिताले नेपालको हिमाली गन्तव्यप्रतिको अन्तर्राष्ट्रिय रुचि अझै बलियो रहेको पुष्टि गरेको छ। विश्वका पर्वतारोहीहरूका लागि नेपालका हिमाल आकर्षणको प्रमुख केन्द्र रहँदै आएकाले आगामी दिनमा पनि पर्वतीय पर्यटनलाई थप व्यवस्थित र दिगो रूपमा विस्तार गर्ने सम्भावना देखिएको छ।