चितवन कारागारका ६९ बन्दी दीर्घ तथा जटिल रोगबाट पीडित

१२ असोज, नारायणगढ (चितवन) । भरतपुरस्थित कारागार कार्यालय चितवनमा रहेका ७६१ बन्दीमध्ये ६९ जना विभिन्न दीर्घ तथा जटिल रोगबाट पीडित रहेको पाइएको छ। कारागार कार्यालयको तथ्याङ्कअनुसार उनीहरूमा उच्च रक्तचाप, मधुमेह, क्षयरोग, मानसिक रोग, क्यान्सर तथा एचआईभी/एड्सलगायत स्वास्थ्य समस्या देखिएको छ।

कारागार कार्यालयका अनुसार दीर्घ तथा जटिल रोगबाट पीडित बन्दीमध्ये सबैभन्दा ठूलो संख्या उच्च रक्तचाप र मधुमेहका बिरामीको रहेको छ। कार्यालयका सूचना अधिकारी चेतनाथ ढुङ्गानाका अनुसार कारागारमा रहेका ४२ जना बन्दी उच्च रक्तचाप र २२ जना मधुमेहबाट पीडित छन्। यी रोगका बिरामीलाई कारागारभित्रै नियमित स्वास्थ्य परीक्षण तथा आवश्यक औषधोपचारको व्यवस्था गरिँदै आएको छ।

कारागारमा रहेका दीर्घरोगी बन्दीको स्वास्थ्य अवस्थालाई नियमित रूपमा निगरानी गरिने गरेको कार्यालयले जनाएको छ। कारागारभित्र स्वास्थ्यकर्मीले दैनिक रूपमा बिरामी बन्दीको स्वास्थ्य परीक्षण गर्ने र चिकित्सकीय आवश्यकता तथा रोगको प्रकृतिअनुसार औषधि उपलब्ध गराउने गरिएको सूचना अधिकारी ढुङ्गानाले बताए।

चितवन कारागारमा क्यान्सरबाट पीडित बन्दीको अवस्थासमेत गम्भीर देखिएको छ। कार्यालयका अनुसार विभिन्न कारागारबाट क्यान्सरका बिरामीलाई उपचारका लागि भरतपुरस्थित बिपी कोइराला मेमोरियल क्यान्सर अस्पतालमा रिफर गर्ने गरिएको छ। कतिपय बिरामी अस्पताल पुग्दा रोग अन्तिम चरणमा पुगिसकेको हुने भएकाले उपचारका क्रममा मृत्यु हुने गरेको कार्यालयले जनाएको छ।

कारागार कार्यालयको तथ्याङ्कअनुसार चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ मा क्यान्सरका कारण एक जना बन्दीको मृत्यु भएको छ। सूचना अधिकारी ढुङ्गानाका अनुसार यसअघि आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा पनि एक जना र आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा एक जना बन्दीको क्यान्सरका कारण मृत्यु भएको थियो। यसरी पछिल्ला तीन आर्थिक वर्षमा चितवन कारागारमा क्यान्सरका कारण तीन जना बन्दीको मृत्यु भएको देखिन्छ।

हाल कारागारमा क्यान्सरका तीन जना बिरामी रहेको कार्यालयले जनाएको छ। तीमध्ये दुई जना कारागारभित्रै रहेका छन् भने एक जना अस्पतालमा उपचाररत छन्। स्वास्थ्य अवस्था र उपचारको आवश्यकताअनुसार बिरामी बन्दीलाई अस्पताल पठाउने तथा चिकित्सकीय सेवाको व्यवस्था गर्ने गरिएको छ।

सूचना अधिकारी ढुङ्गानाका अनुसार अहिले कारागारमा क्यान्सरका एक जना र अन्य रोगबाट पीडित एक जना गरी दुई जना बन्दी अस्पतालमा भर्ना भएर उपचार गराइरहेका छन्। गम्भीर स्वास्थ्य समस्या देखिएका बन्दीलाई कारागारभित्र मात्र उपचार गराउन सम्भव नहुने अवस्थामा सम्बन्धित अस्पतालमा रिफर गर्ने गरिएको उनले बताए।

कारागारमा एचआईभी सङ्क्रमित बन्दीसमेत रहेका छन्। कार्यालयका अनुसार हाल पाँच जना एचआईभी सङ्क्रमित बन्दीले नियमित रूपमा एआरटी औषधि सेवन गरिरहेका छन्। नियमित औषधि सेवन आवश्यक पर्ने भएकाले उनीहरूको उपचारलाई निरन्तरता दिइएको कारागार कार्यालयले जनाएको छ।

चितवन कारागारमा रहेका बन्दीमध्ये पुरुषको संख्या सबैभन्दा धेरै छ। कार्यालयको पछिल्लो विवरणअनुसार हाल कारागारमा ७१७ पुरुष, ४२ महिला र दुई जना आश्रित नाबालक रहेका छन्। कुल ७६१ बन्दीमध्ये ६९ जना विभिन्न दीर्घ तथा जटिल रोगबाट पीडित रहेको तथ्याङ्कले देखाएको छ।

कारागारमा ठूलो संख्यामा बन्दी रहेकाले स्वास्थ्य व्यवस्थापन पनि महत्वपूर्ण विषयका रूपमा रहेको छ। विशेषगरी उच्च रक्तचाप, मधुमेहजस्ता नियमित औषधि र स्वास्थ्य निगरानी आवश्यक पर्ने रोगका बिरामीका लागि निरन्तर उपचार तथा परीक्षण आवश्यक हुन्छ। त्यसैगरी क्यान्सर, क्षयरोग, मानसिक रोग तथा एचआईभीजस्ता जटिल स्वास्थ्य अवस्थाका बिरामीलाई थप विशेषज्ञ उपचार आवश्यक पर्न सक्छ।

कारागार कार्यालयले बिरामी बन्दीको स्वास्थ्य अवस्थाअनुसार आवश्यक उपचार तथा औषधिको व्यवस्था गर्दै आएको जनाएको छ। कारागारभित्र नियमित स्वास्थ्य परीक्षणसँगै गम्भीर प्रकृतिका बिरामीलाई अस्पतालमा रिफर गर्ने गरिएको छ। यसका लागि सम्बन्धित स्वास्थ्य संस्थासँग समन्वय गरिँदै आएको कार्यालयको भनाइ छ।

क्यान्सरका बिरामीका हकमा भने रोगको अवस्था र उपचारको आवश्यकताअनुसार भरतपुरस्थित क्यान्सर अस्पतालमा उपचार गराउने गरिएको छ। अन्य जटिल रोगका बिरामीलाई पनि आवश्यकताअनुसार सम्बन्धित अस्पतालमा पठाउने गरिएको छ।

चितवन कारागारमा रहेका ७६१ बन्दीमध्ये ६९ जनामा दीर्घ तथा जटिल रोग देखिनुले कारागारभित्र स्वास्थ्य सेवाको निरन्तर आवश्यकता रहेको देखाउँछ। उच्च रक्तचाप र मधुमेहका बिरामीको संख्या बढी रहेकाले नियमित स्वास्थ्य परीक्षण र औषधोपचारसँगै गम्भीर रोग भएका बन्दीका लागि विशेषज्ञ उपचारमा पहुँच सुनिश्चित गर्नु पनि महत्वपूर्ण देखिएको छ। कार्यालयले भने बिरामी बन्दीलाई आवश्यक स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउँदै आएको जनाएको छ।