महाकाली नदीमाथिको झोलुङ्गे पुल भाँचियो, दोधारा चाँदनी र भीमदत्तबीच आवागमन अवरुद्ध

काठमाडौं । कञ्चनपुरमा महाकाली नदीमाथि निर्माण गरिएको झोलुङ्गे पुलको संरचना भाँचिएपछि दोधारा चाँदनी नगरपालिका र भीमदत्त नगरपालिकाबीचको आवागमन पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएको छ। दोधारा चाँदनी नगरपालिका–४ क्षेत्रमा रहेको पुलको बीच भागमा रहेको एक पिलर भत्किएपछि पुलको केही हिस्सा नदीमा बगेको प्रहरीले जनाएको छ।

पुलको महत्वपूर्ण संरचनामध्ये एक पिलरमा क्षति पुगेपछि पुलको बीच भाग नै कमजोर बनेको थियो। पिलर भत्किएसँगै पुलको संरचनाको केही भाग चुँडिएर महाकाली नदीमा खसेको हो। पुल भाँचिएपछि त्यसबाट हुने पैदल तथा अन्य आवतजावत पूर्ण रूपमा रोकिएको छ।

प्रहरीका अनुसार पुलमा समस्या देखिनुअघि नै यसको दोधारातर्फको करिब ५ देखि ६ मिटर भाग माथितर्फ उठेको थियो। पुलको उक्त भाग अस्वाभाविक रूपमा माथि उठेपछि केही समयदेखि स्थानीयलाई आवतजावतमा समस्या भइरहेको थियो। पुलको संरचनामा देखिएको समस्या क्रमशः बढ्दै गएपछि अन्ततः बीच भागको पिलर भत्किएको र पुलको केही हिस्सा नदीमा बगेको बताइएको छ।

महाकाली नदीमाथि रहेको उक्त पुल दोधारा चाँदनी र भीमदत्त नगरपालिकाबीच आवतजावतका लागि प्रयोग हुँदै आएको थियो। पुलमा क्षति पुगेपछि दुई स्थानीय तहबीच आवतजावत गर्ने नागरिक प्रत्यक्ष प्रभावित भएका छन्। दैनिक काम, व्यापार, अध्ययन तथा अन्य प्रयोजनका लागि पुल प्रयोग गर्ने स्थानीयलाई अब वैकल्पिक बाटो प्रयोग गर्नुपर्ने अवस्था आएको छ।

पुल भाँचिनुको कारणबारे विस्तृत प्राविधिक अध्ययन भने हुन बाँकी रहेको छ। प्रारम्भिक रूपमा पुलको पिलरमा समस्या देखिएपछि संरचनाको केही भाग नदीमा खसेको जानकारी प्रहरीले दिएको छ। महाकाली नदीको बहाव, पुलको संरचनाको अवस्था तथा अन्य प्राविधिक पक्षबारे थप अध्ययन भएपछि क्षतिको वास्तविक कारण र पुल पुनः सञ्चालनको सम्भावनाबारे स्पष्ट हुने अपेक्षा गरिएको छ।

घटनापछि स्थानीय प्रशासन तथा सम्बन्धित निकायले क्षतिको विवरण संकलन र आवश्यक व्यवस्थापनको काम अघि बढाएका छन्। पुलको अवस्था निरीक्षण गरी थप जोखिम हुन नदिन आवश्यक सावधानी अपनाउने तयारी गरिएको छ। क्षतिग्रस्त पुलमा मानिसलाई आवतजावत गर्न नदिन सम्बन्धित निकायले निगरानी बढाएको छ।

महाकाली नदीमाथिको यो पुल स्थानीय आवतजावतका दृष्टिले महत्वपूर्ण भएकाले यसको क्षतिले दोधारा चाँदनी क्षेत्रका बासिन्दालाई प्रत्यक्ष असर पार्ने देखिएको छ। पुल सञ्चालनमा रहँदा नदी पार गर्न सहज हुने भए पनि अहिले संरचना भाँचिएपछि नियमित आवतजावत रोकिएको छ।

पुलको बीच भागमा रहेको पिलर भत्किएर संरचना नदीमा खसेपछि बाँकी रहेको पुलको भागसमेत जोखिममा हुन सक्ने भएकाले प्राविधिक निरीक्षण आवश्यक देखिएको छ। सम्बन्धित निकायले पुलको सम्पूर्ण संरचनाको अवस्था परीक्षण गरेर सुरक्षित आवागमनका लागि आवश्यक कदम चाल्नुपर्ने अवस्था देखिएको छ।

स्थानीय प्रशासनले घटनाको क्षति विवरण संकलनसँगै आवश्यक व्यवस्थापनका लागि सम्बन्धित निकायसँग समन्वय गरिरहेको जनाएको छ। पुलको पुनर्निर्माण वा मर्मतसम्भारका लागि कस्तो प्रक्रिया अघि बढाउने भन्ने विषय प्राविधिक अध्ययनपछि तय हुने अपेक्षा गरिएको छ।

महाकाली नदीमा पानीको बहाव र नदीको कटानका कारण नदी आसपासका संरचनामा जोखिम रहने भएकाले पुललगायतका पूर्वाधारको नियमित निरीक्षण आवश्यक हुने देखिन्छ। विशेषगरी पुलको पिलर तथा आधार क्षेत्रमा क्षति भएमा त्यसको असर सम्पूर्ण संरचनामा पर्न सक्ने भएकाले प्रारम्भिक समस्या देखिएलगत्तै मर्मत तथा सुरक्षाका उपाय अपनाउनु महत्वपूर्ण हुन्छ।

हाल पुलको एक भाग भाँचिएर नदीमा बगेपछि दोधारा चाँदनी र भीमदत्त नगरपालिकाबीचको नियमित आवतजावत प्रभावित भएको छ। स्थानीयका लागि वैकल्पिक आवागमनको व्यवस्था तथा क्षतिग्रस्त पुलको पुनःनिर्माण वा मर्मतको काम अब सम्बन्धित निकायका लागि प्राथमिकताको विषय बन्ने भएको छ।

घटनाबाट मानवीय क्षति भएको विवरण भने प्राप्त भएको छैन। तर पुल पूर्ण रूपमा क्षतिग्रस्त भएपछि दैनिक आवतजावतमा परेको असर र स्थानीय पूर्वाधारमा भएको क्षतिको विवरण संकलन भइरहेको छ। प्राविधिक टोलीको निरीक्षणपछि पुलको अवस्था र आगामी व्यवस्थापनबारे थप जानकारी आउने अपेक्षा गरिएको छ।