ग्यास बिक्रेताको माग : उद्योगबाट हुने खुद्रा बिक्री बन्द गरी डिलरमार्फत मात्र बिक्री गर

काठमाडौं । नेपालमा खाना पकाउने एलपी ग्यासको अभाव बढ्दै गएको र उपभोक्ताले समस्या भोग्नुपरेको भन्दै ग्यास बिक्रेता महासंघ नेपालले नेपाल आयल निगमको ध्यानाकर्षण गराएको छ। महासंघले ग्यास वितरण प्रणालीलाई व्यवस्थित बनाउन उद्योगबाट भइरहेको खुद्रा बिक्री तत्काल बन्द गरी डिलरमार्फत मात्र ग्यास बिक्री गर्ने व्यवस्था मिलाउन माग गरेको हो।

महासंघले नेपाल आयल निगमका कार्यकारी निर्देशक नागेन्द्र साहलाई ज्ञापनपत्र बुझाउँदै ग्यासको आपूर्ति तथा वितरण प्रणालीमा देखिएका समस्याबारे ध्यानाकर्षण गराएको जनाएको छ। महासंघका अनुसार बजारमा ग्यासको अभाव देखिनुमा आपूर्ति व्यवस्थापनसँगै बजारमा आवश्यकताभन्दा बढी सिलिन्डर रहनु पनि एउटा कारण रहेको छ।

महासंघका अध्यक्ष ज्ञानेश्वर अर्यालले बजारमा आवश्यकताभन्दा धेरै सिलिन्डर रहेको दाबी गर्दै यसको उचित व्यवस्थापन हुन नसक्दा ग्यास अभावको समस्या देखिएको बताएका छन्।

उद्योगबाटै नयाँ सिलिन्डर बिक्री भइरहेकोमा आपत्ति

ग्यास बिक्रेता महासंघले विभिन्न ग्यास उद्योगहरूले नयाँ सिलिन्डर खुद्रा रूपमा बिक्री गरिरहेको विषयमा आपत्ति जनाएको छ।

महासंघका अनुसार केही उद्योगहरूले २ हजार ५०० देखि २ हजार ७०० रुपैयाँसम्ममा नयाँ सिलिन्डर बिक्री गरिरहेका छन्। बजारमा ग्यास अभाव भइरहेको अवस्थामा उद्योगबाटै नयाँ सिलिन्डर बिक्री भइरहेको भन्दै महासंघले यसले विद्यमान वितरण प्रणालीलाई थप प्रभावित गर्न सक्ने जनाएको छ।

महासंघले उद्योगबाट हुने यस्तो खुद्रा बिक्री नियन्त्रण गर्नुपर्ने माग गरेको छ। ग्यास बिक्री तथा वितरणको जिम्मेवारी डिलरमार्फत व्यवस्थित रूपमा सञ्चालन गर्दा बजारमा सिलिन्डरको वितरण, उपभोक्ताको पहुँच तथा आपूर्तिको अवस्था अनुगमन गर्न सहज हुने महासंघको भनाइ छ।

महासंघले उद्योग, नेपाल आयल निगम र सरकारको भूमिका तथा बजार व्यवस्थापनको प्रभावकारितामाथि समेत प्रश्न उठाएको छ। उपभोक्ताले ग्यासका लागि समस्या भोगिरहेका बेला बजारमा नयाँ सिलिन्डर बिक्री भइरहनु विरोधाभासपूर्ण भएको महासंघको धारणा छ।

सिलिन्डरको व्यवस्थापन गर्न माग

ग्यास बिक्रेता महासंघले बजारमा रहेका अनावश्यक सिलिन्डरको उचित व्यवस्थापन गर्न पनि माग गरेको छ।

महासंघका अनुसार बजारमा प्रयोगमा रहेका सिलिन्डरको व्यवस्थापन तथा धरौटी रकम फिर्ता गर्ने विषयलाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने आवश्यकता छ। तर त्यसको सट्टा थप क्षमताका नयाँ सिलिन्डर बजारमा ल्याउने योजना अघि बढाइएमा यसले भविष्यमा उपभोक्तामाथि थप आर्थिक भार पर्न सक्ने महासंघको चेतावनी छ।

महासंघले ५ किलो, १९ किलो, ५० किलो र ४५० किलो क्षमताका नयाँ सिलिन्डर बिक्री गर्ने योजनाप्रति पनि आपत्ति जनाएको छ। बजारको वास्तविक आवश्यकता, उपभोक्ताको पहुँच तथा वितरण प्रणालीको क्षमता अध्ययन गरेर मात्रै नयाँ प्रकारका सिलिन्डर बजारमा ल्याउनुपर्ने महासंघको भनाइ छ।

बजारमा रहेका सिलिन्डरको धरौटी रकम फिर्ता नगरी नयाँ सिलिन्डर बिक्री गर्ने प्रवृत्तिले उपभोक्तालाई दीर्घकालीन रूपमा आर्थिक भार पार्न सक्ने महासंघले जनाएको छ।

डिलरमार्फत मात्र ग्यास बिक्री गर्न माग

ग्यास वितरण प्रणालीलाई पारदर्शी र व्यवस्थित बनाउन उद्योगबाट हुने खुद्रा बिक्री बन्द गरेर डिलरमार्फत मात्र ग्यास बिक्री वितरण गर्ने व्यवस्था मिलाउन महासंघले निगमसँग माग गरेको छ।

डिलरमार्फत बिक्री प्रणाली लागू भएमा ग्यासको वितरण कहाँ र कति भइरहेको छ भन्ने विषयमा निगरानी गर्न सहज हुने महासंघको भनाइ छ। यसले उपभोक्ताले ग्यास प्राप्त गर्ने प्रक्रियालाई पनि व्यवस्थित बनाउन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।

ग्यासको वितरणमा उद्योग र डिलरको भूमिकालाई स्पष्ट बनाउँदै बजारमा आवश्यकताअनुसार सिलिन्डर पुर्‍याउने व्यवस्था गर्नुपर्ने महासंघको माग छ।

१४.२ किलोको सिलिन्डर व्यवस्थापनमा जोड

हाल सर्वसाधारणले प्रयोग गर्दै आएको १४.२ किलो क्षमताको ग्यास सिलिन्डरको उचित व्यवस्थापन गर्न पनि महासंघले निगमलाई आग्रह गरेको छ।

घरायसी प्रयोजनका लागि ठूलो सङ्ख्यामा प्रयोग हुँदै आएको १४.२ किलोको सिलिन्डरको उपलब्धता, वितरण र आपूर्तिको अवस्थाबारे स्पष्ट योजना बनाउनुपर्ने महासंघको भनाइ छ।

महासंघले ग्यास अभावको वास्तविक कारण पहिचान गरेर मात्रै समाधान खोज्नुपर्नेमा जोड दिएको छ। बजारमा माग र आपूर्तिको अवस्था, सिलिन्डरको संख्या, वितरण प्रणाली तथा उपभोक्ताको वास्तविक आवश्यकता अध्ययन गरेर दीर्घकालीन समाधान निकाल्नुपर्ने उसको धारणा छ।

सरोकारवालासँग छलफल गरी आपूर्ति सहज बनाउन माग

ग्यास बिक्रेता महासंघले ग्यास अभावको समस्या समाधान गर्न नेपाल आयल निगम, ग्यास उद्योग, बिक्रेता तथा अन्य सम्बन्धित सरोकारवालाबीच छलफल आवश्यक रहेको जनाएको छ।

महासंघले वास्तविक समस्या पहिचान नगरी तत्कालीन निर्णय मात्र गर्दा भविष्यमा पनि ग्यास अभाव दोहोरिन सक्ने जनाएको छ। त्यसैले आपूर्ति प्रणालीलाई नियमित, पारदर्शी र उपभोक्तामैत्री बनाउन दीर्घकालीन योजना आवश्यक रहेको महासंघको माग छ।

विशेषगरी चाडपर्वको समयमा ग्यासको माग बढ्ने भएकाले बजारमा नियमित आपूर्ति कायम राख्न थप प्रभावकारी व्यवस्थापन आवश्यक हुन्छ। दसैंलगायतका ठूला चाडपर्व नजिकिँदा घरायसी उपभोग बढ्ने भएकाले ग्यास अभाव भएमा त्यसको प्रत्यक्ष असर उपभोक्तामा पर्ने गर्छ।

महासंघले निगमसमक्ष तत्काल उद्योगबाट भइरहेको खुद्रा बिक्री रोक्न, डिलरमार्फत वितरण प्रणाली लागू गर्न, बजारमा रहेका सिलिन्डरको उचित व्यवस्थापन गर्न र १४.२ किलोको घरायसी सिलिन्डरको आपूर्ति सहज बनाउन माग गरेको छ।

ग्यास बिक्रेताको यो मागसँगै अब नेपाल आयल निगमले बजारमा देखिएको ग्यास अभावको अवस्था, सिलिन्डर वितरण प्रणाली र उद्योगबाट भइरहेको खुद्रा बिक्रीबारे कस्तो निर्णय गर्छ भन्ने विषय चासोको रूपमा देखिएको छ।