इटहरीमा सीप तथा रोजगार मेला सुरु, ६५ स्टल

इटहरी । ‘सीप र रोजगारी : साझा जिम्मेवारी’ भन्ने नारासहित कोशी प्रदेशको इटहरीमा ‘सीप तथा रोजगार मेला–२०८३’ सुरु भएको छ। युवा, श्रम तथा रोजगार मन्त्रालयको आयोजनामा सञ्चालन भइरहेको मेला असोज १४ देखि २० गतेसम्म चल्नेछ। मेलाको मुख्य उद्देश्य रोजगारी खोजिरहेका युवा र आवश्यक जनशक्ति खोजिरहेका रोजगारदाताबीच प्रत्यक्ष सम्पर्क स्थापित गर्नुका साथै श्रम बजारको मागअनुसार सीप विकास र रोजगारीको अवसरबीच सम्बन्ध स्थापित गर्नु हो।

सरकारले मेलालाई केवल रोजगारीको अवसरबारे जानकारी दिने कार्यक्रमका रूपमा मात्र नभई सीप विकास, रोजगार मिलान, करियर परामर्श तथा उद्यमशीलतासँग जोडिएको एकीकृत मञ्चका रूपमा अघि बढाएको छ। उद्योग, सेवा, कृषि र निर्माणलगायत १० वटा विषयगत क्षेत्र समेटेर मेलामा ६५ वटा स्टल राखिएको छ। विभिन्न क्षेत्रका रोजगारदाता, तालिम प्रदायक संस्था तथा सरोकारवाला निकायले आफ्ना सेवा, रोजगारीका अवसर र आवश्यक सीपबारे जानकारी दिनेछन्।

मेलाको सुरुवाती दिनमा सहभागीको छनोट, प्रशिक्षार्थीको समूह विभाजन, सीप प्रोफाइलिङ तथा रोजगार मिलानका लागि आवश्यक विवरण संकलन गर्ने कामलाई प्राथमिकता दिइएको छ। रोजगारी खोजिरहेका युवालाई उनीहरूको शैक्षिक योग्यता, सीप, अनुभव र रुचिका आधारमा उपयुक्त अवसरसँग जोड्ने उद्देश्यले सूचना तथा परामर्श सेवा पनि सञ्चालन गरिएको छ।

मेलाको अवधिमा विभिन्न विषयमा व्यावहारिक तथा सीपमूलक तालिमसमेत सञ्चालन हुनेछन्। सहभागी युवाको सीप र रुचिलाई रोजगार बजारको मागसँग जोड्ने गरी तालिमको क्षेत्र पहिचान गरिनेछ। यसबाट रोजगारीका लागि आवश्यक सीप र हाल उपलब्ध जनशक्तिबीच रहेको दूरी कम गर्ने सरकारको योजना छ।

मन्त्रालयले मेलालाई ‘माग–सीप तालिम–रोजगार’ अवधारणामा आधारित बनाएको जनाएको छ। रोजगारदाताले खोजेको जनशक्ति र रोजगारी खोजिरहेका व्यक्तिको सीपबीच आवश्यक मिलान हुन नसक्दा एकातिर उद्योग तथा व्यवसायले आवश्यक जनशक्ति पाउन नसक्ने र अर्कोतर्फ सीप भएका युवाले उपयुक्त रोजगारी नपाउने अवस्था देखिन्छ। मेलामार्फत यही दूरी घटाउने प्रयास गरिएको हो।

मेलामा रोजगार मिलानसँगै सीप परीक्षण, आवश्यक तालिम, करियरसम्बन्धी परामर्श र उद्यमशीलतासम्बन्धी छलफललाई पनि समेटिएको छ। सहभागीले रोजगारदाता तथा तालिम प्रदायक संस्थासँग प्रत्यक्ष संवाद गर्न पाउनेछन्। यसले रोजगारी खोज्ने युवालाई बजारमा आवश्यक जनशक्तिको माग, आवश्यक योग्यता र कामको प्रकृतिबारे प्रत्यक्ष जानकारी लिन सहयोग गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

रोजगार मिलानलाई प्रत्यक्ष भेटघाटमा मात्र सीमित नराखी अनलाइन माध्यमबाट पनि अघि बढाइएको छ। मन्त्रालयले रोजगारदाता र रोजगारी खोज्ने व्यक्तिलाई डिजिटल माध्यमबाट जोड्न ‘जब म्याचिङ’को व्यवस्था गरेको जनाएको छ। यसका लागि सम्बन्धित अनलाइन पोर्टलमार्फत रोजगारदाता तथा रोजगारी खोज्ने व्यक्तिको प्रोफाइललाई जोड्ने व्यवस्था गरिएको छ।

मेलामा प्रदर्शनी स्टलसँगै सूचना तथा परामर्श सेवा, रेफरल सुविधा, रोजगार मिलान तथा उद्यमशीलतासम्बन्धी छलफल सञ्चालन हुनेछन्। यसबाट सहभागीले तत्काल रोजगारीको अवसरबारे जानकारी लिनुका साथै आफ्नो सीप सुधार गर्न आवश्यक तालिम तथा अन्य सेवाबारे पनि जानकारी प्राप्त गर्न सक्नेछन्।

कोशी प्रदेशको इटहरीलाई पहिलो चरणको स्थलका रूपमा छनोट गरेर सुरु गरिएको यो कार्यक्रमलाई आगामी दिनमा अन्य प्रदेशमा पनि विस्तार गर्ने सरकारको योजना छ। सरकारले आर्थिक वर्ष २०८३/८४ देखि २०९२/९३ सम्मको अवधिलाई ‘रोजगार प्रवर्द्धन दशक’ का रूपमा अघि बढाएको सन्दर्भमा सीप तथा रोजगार मेलालाई आन्तरिक रोजगारी प्रवर्द्धनको अभियानसँग जोडिएको हो।

सरकारले रोजगार प्रवर्द्धन दशकअन्तर्गत युवाको सीप र क्षमतालाई स्वदेशमै उपयोग गर्ने वातावरण निर्माण गर्ने नीति अघि सारेको छ। त्यसैअनुसार श्रम बजारको माग पहिचान गर्ने, सोहीअनुसार सीप तालिम उपलब्ध गराउने र तालिमपछि रोजगारीसँग जोड्ने प्रक्रियालाई एकै ठाउँमा ल्याउने प्रयास मेलामार्फत गरिएको हो।

इटहरीमा आयोजित मेलामा तीनै तहका सरकारसँगै निजी क्षेत्र, विकास साझेदार, उद्योगी–व्यवसायी, रोजगारदाता, शैक्षिक संस्था तथा विभिन्न तालिम प्रदायक संस्थाको सहभागिता रहेको छ। सुनसरी–मोरङ औद्योगिक करिडोर आसपासका स्थानीय तह र निजी क्षेत्रका संस्थासँग पनि समन्वय गरिएको छ। यस क्षेत्रलाई रोजगारी र औद्योगिक गतिविधिको महत्वपूर्ण केन्द्रका रूपमा लिइएकाले स्थानीय उद्योग तथा व्यवसायको जनशक्ति आवश्यकतालाई मेलामार्फत पहिचान गर्ने प्रयास गरिएको हो।

मेलाको तयारीका क्रममा स्थानीय तहका प्रतिनिधि, उद्योगी तथा व्यवसायीसँग समेत छलफल गरिएको थियो। स्थानीय रोजगार बजारमा कस्ता सीपको माग छ, कुन क्षेत्रमा जनशक्तिको आवश्यकता छ र युवालाई कुन प्रकारको तालिमसँग जोड्न सकिन्छ भन्ने विषयमा सरोकारवालासँग समन्वय गरिएको बताइएको छ।

रोजगार मेलाको अवधारणाले सीप तालिमलाई रोजगारीसँग प्रत्यक्ष जोड्ने प्रयास गरेको छ। सामान्य रूपमा तालिम लिएपछि रोजगारी खोज्नुपर्ने अवस्थाभन्दा पहिले नै रोजगारदाताको आवश्यकता पहिचान गरी त्यसअनुसार तालिम र सीप विकासको व्यवस्था गर्ने लक्ष्य राखिएको छ। यसले तालिम कार्यक्रमलाई श्रम बजारको वास्तविक मागसँग जोड्न सहयोग गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

त्यस्तै, स्वदेशमै रोजगारी र उद्यमशीलताका सम्भावनाबारे युवालाई जानकारी गराउने उद्देश्य पनि मेलामा राखिएको छ। रोजगारदातासँगको प्रत्यक्ष सम्पर्क, करियर परामर्श, सीप परीक्षण तथा तालिमको अवसरले रोजगारी खोजिरहेका युवालाई आफ्नो सीप र रुचिअनुसार अवसर पहिचान गर्न सहयोग पुग्ने आयोजकको अपेक्षा छ।

सरकारले इटहरीबाट सुरु भएको सीप तथा रोजगार मेलालाई आगामी दिनमा सातै प्रदेशमा विस्तार गर्ने योजना बनाएको छ। यसबाट स्थानीय श्रम बजारको मागअनुसार सीप विकास गर्ने र युवालाई देशभित्रै रोजगारी तथा उद्यमशीलताका अवसरसँग जोड्ने अभियानलाई व्यापक बनाउने लक्ष्य राखिएको छ।

यसरी इटहरीमा सुरु भएको सीप तथा रोजगार मेला–२०८३ ले सीप विकास, रोजगार मिलान, तालिम, परामर्श र उद्यमशीलतालाई एउटै मञ्चमा जोड्ने प्रयास गरेको छ। ‘माग–सीप तालिम–रोजगार’ अवधारणाअनुसार अघि बढाइएको मेलाले रोजगारदाताको आवश्यकता र युवाको सीपबीचको दूरी घटाउने तथा आन्तरिक रोजगारी प्रवर्द्धनलाई संस्थागत रूपमा अघि बढाउने सरकारी योजनासँग जोडिएको छ।