बुढीगण्डकी बाढी ले गोरखा र धादिङका विभिन्न क्षेत्रमा ठूलो क्षति पुर्‍याएको छ। गोरखाको चुमनुब्री गाउँपालिका–३ स्थित बुढीगण्डकी नदी थुनिएपछि आइतबार बिहान लेदोसहितको बाढी आएको थियो। बाढीले नदी किनारका बस्ती, घर, पुल तथा अन्य संरचनामा क्षति पुर्‍याएको विवरण सार्वजनिक भएको छ। प्रारम्भिक विवरणअनुसार करिब ४० घर र दुईवटा पक्की पुल बाढीले बगाएको छ।

बाढी गोरखाको उत्तरी क्षेत्र हुँदै आरुघाट पार गरेर धादिङको सल्यानटार र बेनीघाटसम्म पुगेको थियो। स्थानीय बासिन्दाले बिहानै सामाजिक सञ्जालमार्फत बाढीबारे सूचना दिएका थिए। नेपाली सेनाले बिहान ५:५५ बजे बाढी आएको प्रारम्भिक जानकारी प्राप्त गरेको जनाएको छ। त्यसपछि प्रभावित क्षेत्रको अवस्था बुझ्न, खोजी तथा उद्धार गर्न र सुरक्षा व्यवस्था मिलाउन टोली परिचालन गरिएको थियो।

बुढीगण्डकी बाढी कहाँ कति बजे पुग्यो?

बुढीगण्डकी बाढीको घटनाक्रममा समय महत्वपूर्ण बनेको छ। नदी थुनिएपछि आएको बाढी छोटो समयमै गोरखाबाट धादिङतर्फ अघि बढेको विवरणमा उल्लेख छ।

उपलब्ध जानकारीअनुसार बाढीको समयरेखा यस प्रकार छ:

• बिहान ५:५५ बजे: गोरखाको चुमनुब्री गाउँपालिका–३ स्थित बुढीगण्डकी नदी थुनिएर लेदोसहित बाढी आएको प्रारम्भिक जानकारी नेपाली सेनाले प्राप्त गर्‍यो।
• बिहान ६:१५ बजे: रुद्रध्वज गण र सुरक्षा पोस्ट बारागाउँसिङबाट सुरक्षा टोली परिचालन गरी प्रारम्भिक निरीक्षण गरियो। नदी थुनिएको भाग खुल्न थालेको जानकारी दिइयो।
• बिहान ६:३६ बजे: बाढी प्रभावित क्षेत्रको पहिचान, खोजी तथा उद्धारका लागि नेपाली सेनाको NA-065 BELL हेलिकप्टर गोरखातर्फ उड्यो।
• बिहान ८ बजे: बाढी गोरखाको आरुघाट पुगेको विवरण सार्वजनिक भयो।
• बिहान ९:३० बजे: बाढी धादिङको सल्यानटार क्षेत्रमा पुगेको थियो।
• बिहान ९:५१ बजे: बाढी धादिङको बेनीघाट पुगेको विवरणमा उल्लेख छ।

यी समयले बाढीको फैलावट र सुरक्षा निकायले तत्काल प्रतिक्रिया दिनुपर्ने अवस्थालाई देखाउँछन्। नदीको बहाव र प्रभावित क्षेत्रको वास्तविक अवस्था बुझ्न सम्बन्धित निकायका अद्यावधिक सूचनालाई आधार मान्नु आवश्यक हुन्छ।

बुढीगण्डकी बाढीले कति क्षति पुर्‍यायो?

बुढीगण्डकी बाढीका कारण गोरखा र धादिङका नदी आसपासका क्षेत्रमा भौतिक क्षति भएको छ। प्रारम्भिक विवरणअनुसार करिब ४० घर र दुईवटा पक्की पुल बाढीले बगाएको छ। घर तथा पुल बगाउँदा स्थानीय बासिन्दाको बसोबास, आवतजावत र दैनिक जनजीवनमा असर परेको छ।

पक्की पुलमा क्षति पुग्दा नदी वारपार गर्ने स्थानीयको आवागमन प्रभावित हुन सक्छ। बाढीले सडक, बस्ती र अन्य संरचनामा समेत क्षति पुर्‍याएको हुन सक्ने भएकाले प्रभावित क्षेत्रको विस्तृत निरीक्षण महत्वपूर्ण हुन्छ।

यद्यपि प्रारम्भिक विवरणमा उल्लेख गरिएको क्षतिको संख्या अन्तिम नहुन सक्छ। सम्बन्धित निकायबाट थप निरीक्षण र विवरण संकलन भएपछि क्षतिको वास्तविक अवस्था स्पष्ट हुँदै जानेछ।

बुढीगण्डकी बाढीपछि नेपाली सेनाको उद्धार अभियान

बाढी आएको जानकारी प्राप्त भएपछि नेपाली सेनाले प्रभावित क्षेत्रको अवस्था बुझ्न र उद्धारका लागि टोली परिचालन गरेको थियो। बिहान ६:१५ बजे सुरक्षा टोलीले प्रारम्भिक निरीक्षण गरेको थियो भने ६:३६ बजे खोजी तथा उद्धारका लागि हेलिकप्टर गोरखातर्फ उडाइएको थियो।

हवाई निरीक्षणबाट प्रभावित क्षेत्रको पहिचान गर्न, जोखिममा परेका मानिसको अवस्था बुझ्न र उद्धारको आवश्यकताबारे जानकारी संकलन गर्न सहयोग पुग्छ। सडक वा पुलमा क्षति पुगेका स्थानमा हवाई माध्यमबाट प्रभावित क्षेत्रमा पुग्नु अझ उपयोगी हुन सक्छ।

उपलब्ध विवरणअनुसार नेपाली सेनाले जगत क्षेत्रबाट ६ जनाको उद्धार गरेको छ। उद्धारको क्रममा प्रभावित व्यक्तिको अवस्था, सुरक्षित स्थानमा स्थानान्तरण र थप जोखिमको आकलन महत्वपूर्ण पक्ष बनेका छन्।

बुढीगण्डकी बाढीले गोरखा र धादिङलाई कसरी प्रभावित गर्‍यो?

गोरखाको चुमनुब्री–३ बाट सुरु भएको बाढी आरुघाट हुँदै धादिङको सल्यानटार र बेनीघाटसम्म पुगेको थियो। यसले बुढीगण्डकी नदी आसपासका बस्तीमा बाढीको जोखिम कति छिटो फैलिन सक्छ भन्ने देखाएको छ।

नदी थुनिएपछि पानी र लेदो एकैपटक ठूलो मात्रामा बग्न थालेमा तल्लो तटीय क्षेत्रमा बसोबास गर्ने मानिसलाई सुरक्षित स्थानमा जान कम समय मिल्न सक्छ। त्यसैले नदीको बहावमा असामान्य परिवर्तन देखिएमा वा स्थानीय प्रशासनबाट चेतावनी जारी भएमा त्यसलाई गम्भीर रूपमा लिनुपर्छ।

बाढी प्रभावित क्षेत्रमा घर, पुल र अन्य संरचनामा क्षति पुगेपछि तत्काल उद्धारसँगै सुरक्षित आवास, यातायात र आधारभूत सेवाको व्यवस्थापन पनि आवश्यक हुन्छ। स्थानीय प्रशासन, सुरक्षा निकाय र समुदायबीच प्रभावकारी समन्वयले जोखिम कम गर्न सहयोग पुर्‍याउँछ।

बुढीगण्डकी बाढीको जोखिममा के कुरामा ध्यान दिने?

बुढीगण्डकीजस्ता नदीमा अचानक बहाव बढ्दा नदी किनार र तल्लो तटीय क्षेत्रमा बसोबास गर्ने मानिस बढी जोखिममा पर्न सक्छन्। यस्तो अवस्थामा आधिकारिक चेतावनी र स्थानीय प्रशासनको निर्देशन पालना गर्नु महत्वपूर्ण हुन्छ।

बाढीको जोखिम देखिएमा ध्यान दिनुपर्ने मुख्य कुराहरू:

• नदी किनार र सम्भावित बाढी प्रभावित क्षेत्रबाट सुरक्षित स्थानतर्फ जानुहोस्।
• स्थानीय प्रशासन, सुरक्षा निकाय र आधिकारिक सञ्चारमाध्यमबाट जारी सूचना नियमित रूपमा हेर्नुहोस्।
• बाढी आएको नदी तर्न वा बगिरहेको पानी पार गर्न प्रयास नगर्नुहोस्।
• जोखिममा रहेका बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक र अपांगता भएका व्यक्तिलाई सुरक्षित स्थानमा पुग्न सहयोग गर्नुहोस्।
• उद्धार टोलीलाई आवश्यक काम गर्न दिनुहोस् र जोखिमपूर्ण स्थानमा भीड नगर्नुहोस्।

यी सावधानीले बाढीका बेला अनावश्यक जोखिम कम गर्न मद्दत गर्न सक्छन्।

निष्कर्ष

बुढीगण्डकी बाढी ले गोरखाको चुमनुब्री–३ देखि धादिङको बेनीघाटसम्मका क्षेत्रमा असर पुर्‍याएको छ। बिहान ५:५५ बजे बाढी आएको प्रारम्भिक जानकारी प्राप्त भएपछि सुरक्षा टोली र हेलिकप्टर परिचालन गरिएको थियो। उपलब्ध विवरणअनुसार बाढी बिहान ८ बजे आरुघाट, ९:३० बजे सल्यानटार र ९:५१ बजे बेनीघाट पुगेको थियो।

बाढीले करिब ४० घर र दुईवटा पक्की पुल बगाएको तथा नेपाली सेनाले जगतबाट ६ जनाको उद्धार गरेको विवरण सार्वजनिक भएको छ। क्षतिको विस्तृत विवरण र प्रभावित क्षेत्रको अवस्था भने थप निरीक्षणपछि स्पष्ट हुन सक्छ।

यस्तो विपद्का बेला समयमै सूचना, सुरक्षित स्थानमा स्थानान्तरण र उद्धार निकायबीच समन्वय अत्यन्त महत्वपूर्ण हुन्छ। प्रभावित क्षेत्रका बासिन्दाले आधिकारिक सूचना पालना गर्दै सावधानी अपनाउनु आवश्यक छ।